Badanie szczelności budynku metodą Blower Door – kiedy je wykonać i jak interpretować wynik?

Badanie szczelności budynku metodą Blower Door nie sprowadza się do zamontowania wentylatora w drzwiach i odczytania jednej liczby. Żeby wynik był miarodajny, trzeba najpierw ustalić co dokładnie jest badaną strefą, w jakim stanie ma znajdować się budynek, które otwory mają być zamknięte, a które czasowo uszczelnione. Dopiero potem wytwarza się serię różnic ciśnienia, mierzy odpowiadający im strumień powietrza i wyznacza wskaźniki opisujące szczelność obudowy.

Najczęściej analizowany jest n50, czyli krotność przecieku powietrza odniesiona do objętości badanej strefy przy różnicy ciśnień 50 Pa. To bardzo użyteczny wskaźnik, ale ma ważne ograniczenie: mówi, jak szczelny jest badany obiekt jako całość, a nie gdzie znajdują się przecieki. Nie należy utożsamiać n50 z naturalną liczbą wymian powietrza podczas normalnej eksploatacji. Dlatego dobry test Blower Door często łączy pomiar ilościowy z diagnostyką nieszczelności – np. dymem, anemometrem lub kamerą termowizyjną.

Co właściwie mierzy test Blower Door?

Blower Door jest metodą ciśnieniową służącą do określenia przepuszczalności powietrznej budynku lub jego wydzielonej części. Kalibrowany wentylator montuje się szczelnie w otworze drzwiowym albo innym odpowiednim otworze w obudowie. Wentylator wytwarza podciśnienie lub nadciśnienie, a układ pomiarowy rejestruje różnicę ciśnienia pomiędzy wnętrzem i otoczeniem oraz strumień powietrza potrzebny do jej utrzymania.

Im większy strumień powietrza trzeba przetłoczyć, aby utrzymać tę samą różnicę ciśnień, tym większa jest łączna nieszczelność obudowy. O szczelności nie świadczy sama osiągnięta różnica ciśnień – w teście jest ona celowo narzucana przez wentylator. Miarą przecieku jest przede wszystkim strumień powietrza potrzebny do utrzymania kolejnych poziomów ciśnienia oraz wynik wyznaczony z krzywej przepływ–ciśnienie.

Pomiar nie dotyczy jednak planowanej wentylacji jako takiej. Sposób przygotowania kratek, nawiewników, czerpni, wyrzutni i innych zamierzonych otworów zależy od celu testu i wybranej metody przygotowania budynku.

Aktualną podstawą normową jest PN-EN ISO 9972:2015-10, która wprowadza ISO 9972:2015. Polska Norma zastąpiła wcześniejszą PN-EN 13829:2002. ISO potwierdziło w 2026 r., że wydanie ISO 9972:2015 pozostaje aktualne.

Warto od razu rozdzielić dwie rzeczy:

• Blower Door mierzy łączny przeciek powietrza przez obudowę w kontrolowanych warunkach ciśnieniowych;
• nie mierzy bezpośrednio naturalnej infiltracji podczas normalnej eksploatacji. Do bezpośredniej oceny infiltracji w warunkach użytkowych stosuje się inne metody, np. pomiary z gazem znacznikowym.

Kiedy warto wykonać badanie szczelności budynku?

Najwięcej informacji daje pomiar zaplanowany w odpowiednim momencie. Ten sam sprzęt może służyć do kontroli jakości podczas budowy, odbioru końcowego albo diagnostyki istniejącego obiektu, ale cel badania powinien być określony jeszcze przed przygotowaniem budynku.

1. W trakcie budowy – zanim nieszczelności zostaną zakryte

W nowym budynku bardzo dobrym momentem na kontrolę jakości jest etap, w którym warstwa odpowiedzialna za szczelność powietrzną jest już wykonana, ale nadal dostępna do naprawy. Okna i drzwi powinny być osadzone, a obudowa zamknięta w zakresie pozwalającym na wytworzenie różnicy ciśnień. Jednocześnie nie warto czekać, aż wszystkie połączenia zostaną zasłonięte okładzinami, zabudową g-k lub warstwami wykończeniowymi.

PN-EN ISO 9972 wskazuje, że formalny pomiar wykonuje się po ukończeniu obudowy badanej części budynku, ale dopuszcza sens wykonywania pomiaru wstępnego warstwy szczelnej podczas budowy, ponieważ wykryte przecieki można wtedy łatwiej usunąć. W praktyce taki pomiar kontrolny jest często bardziej użyteczny wykonawczo niż samo końcowe stwierdzenie, że gotowy budynek nie osiąga założonego wyniku.

2. Po zakończeniu budowy – jako pomiar końcowy

Pomiar końcowy służy do udokumentowania szczelności gotowego obiektu w określonym stanie. Ma szczególne znaczenie, gdy konkretny wynik został wpisany do projektu, specyfikacji technicznej, umowy z wykonawcą, wymagań inwestora albo systemu certyfikacji.

W tym wariancie liczy się nie tylko n50. Raport powinien jednoznacznie pokazywać zakres badania i sposób przygotowania wszystkich zamierzonych otworów, aby wynik dało się odtworzyć i porównać z wymaganiem.

3. W istniejącym budynku – przed termomodernizacją

W istniejącym obiekcie Blower Door może być elementem diagnostyki przed planowanymi pracami. Pozwala sprawdzić, czy problemem są przede wszystkim niekontrolowane przecieki powietrza oraz wskazać miejsca wymagające dokładniejszej inspekcji.

Nie należy jednak traktować testu szczelności jako zamiennika pełnej analizy modernizacyjnej. Badanie nie dobiera grubości izolacji, źródła ciepła ani wariantu inwestycyjnego i samo nie wylicza opłacalności całej modernizacji. Jeśli celem jest szersze zaplanowanie zmian w budynku, wyniki szczelności są jednym z danych wejściowych do dalszej analizy i mogą uzupełniać audyt energetyczny budynku.

4. Po uszczelnieniach – jako pomiar kontrolny

Po wykonaniu napraw warto powtórzyć test w możliwie takim samym zakresie i przy takim samym sposobie przygotowania budynku. Dopiero wtedy można rzetelnie porównać wynik „przed” i „po”. Zmiana n50 przy jednoczesnej zmianie badanej kubatury, liczby otwartych stref albo sposobu zaślepienia wentylacji może prowadzić do fałszywych wniosków.

Przygotowanie budynku do Blower Door – dlaczego „stan badania” jest tak ważny?

Najczęstszy błąd interpretacyjny pojawia się jeszcze przed uruchomieniem wentylatora: porównuje się dwa wyniki, mimo że budynki były przygotowane inaczej. Norma ISO 9972 wyróżnia trzy sposoby przygotowania zależne od celu badania.

Metoda 1 – budynek w użytkowaniu

To badanie stanu zbliżonego do użytkowego w rozumieniu normy. Otwory naturalnej wentylacji są zamykane, a otwory instalacji wentylacji mechanicznej lub klimatyzacji obsługujących cały budynek – uszczelniane zgodnie z procedurą. Okna, drzwi i włazy w obudowie pozostają zamknięte.

Metoda 2 – badanie obudowy budynku

Celem jest możliwie jednoznaczna ocena samej obudowy. Zamierzone otwory są uszczelniane zgodnie z normą, natomiast okna, drzwi i włazy pozostają po prostu zamknięte. Taki sposób przygotowania jest przydatny m.in. wtedy, gdy chcemy porównywać jakość wykonania obudowy.

Metoda 3 – badanie w określonym celu

Stan otworów ustala się zgodnie z wymaganiem, które ma być weryfikowane: np. specyfikacją projektu, wymaganiem kontraktowym albo inną właściwą procedurą. To szczególnie ważne przy odbiorach, bo wynik ma sens tylko wtedy, gdy sposób przygotowania odpowiada kryterium, z którym go porównujemy.

Niezależnie od wybranej metody przed testem trzeba udokumentować stan budynku. W praktyce obejmuje to przede wszystkim:

• zdefiniowanie granicy badanej strefy i obliczenie jej objętości wewnętrznej;
• zamknięcie okien, drzwi zewnętrznych i włazów zgodnie z wybraną metodą;
• ustawienie drzwi wewnętrznych tak, aby badane pomieszczenia tworzyły jedną strefę ciśnieniową, jeśli taki jest zakres pomiaru;
• wyłączenie urządzeń pobierających lub wyrzucających powietrze na zewnątrz, jeśli nie są częścią układu wytwarzającego ciśnienie;
• odpowiednie zamknięcie lub czasowe uszczelnienie nawiewników, kratek, czerpni, wyrzutni, przewodów i innych otworów – zgodnie z celem badania;
• napełnienie wodą syfonów instalacji kanalizacyjnej albo ich uszczelnienie;
• sprawdzenie urządzeń spalających paliwo, palenisk i przewodów spalinowych pod kątem bezpieczeństwa podczas wytwarzania podciśnienia;
• zapisanie wszystkich tymczasowych uszczelnień w dokumentacji z badania.

W obiektach wielostrefowych samo „otwarcie wszystkich drzwi” nie zawsze rozwiązuje problem. Jeżeli część budynku jest poza zakresem testu, przepływ do sąsiednich stref może zostać błędnie zinterpretowany jako przeciek na zewnątrz. W większych budynkach trzeba więc przemyśleć podział na strefy i – jeśli to potrzebne – mierzyć ciśnienia także w przestrzeniach sąsiednich.

Jak przebiega badanie Blower Door krok po kroku?

Krok 1. Ustalenie zakresu i parametrów budynku

Przed pomiarem określa się badaną część budynku, jej objętość wewnętrzną V, powierzchnię obudowy, a jeśli wynik ma być odnoszony do powierzchni podłogi – również właściwą powierzchnię netto. Te wartości nie są formalnością: trafiają bezpośrednio do obliczeń wskaźników szczelności.

Krok 2. Montaż wentylatora i układu pomiarowego

Kalibrowany wentylator montuje się szczelnie w drzwiach lub innym odpowiednim otworze. Manometr mierzy różnicę ciśnienia pomiędzy wnętrzem i otoczeniem, a układ wentylatora określa strumień powietrza potrzebny do utrzymania kolejnych punktów pomiarowych.

Krok 3. Pomiar różnicy ciśnienia przy zerowym przepływie

Zanim wentylator zacznie wytwarzać ciśnienie, rejestruje się naturalną różnicę ciśnień pomiędzy wnętrzem i zewnętrzem. Pomiar powtarza się po zakończeniu sekwencji. ISO 9972 wymaga rejestracji przez co najmniej 30 sekund i co najmniej 10 wartości przed oraz po badaniu.

Jeśli bezwzględna wartość odpowiednich średnich różnic ciśnienia przy zerowym przepływie przekracza 5 Pa, test nie spełnia warunku ważności normowej. To jeden z powodów, dla których silny wiatr albo duży efekt kominowy mogą uniemożliwić wiarygodne badanie.

Krok 4. Wytworzenie podciśnienia lub nadciśnienia

Wentylator stopniowo zwiększa różnicę ciśnień. Test można prowadzić jako podciśnieniowy, nadciśnieniowy albo – jeśli wymaga tego cel i procedura – w obu kierunkach.

Zgodnie z ISO 9972 seria pomiarowa obejmuje:

• co najmniej 5 w przybliżeniu równomiernie rozmieszczonych punktów;
• kolejne poziomy różniące się nie więcej niż około 10 Pa;
• najniższy punkt na poziomie około 10 Pa albo pięciokrotności różnicy ciśnienia przy zerowym przepływie – przyjmuje się większą z tych wartości;
• najwyższą różnicę ciśnień wynoszącą co najmniej 50 Pa; pomiary do 100 Pa są zalecane przez normę dla poprawy dokładności obliczeń, jeśli warunki i wydajność urządzeń na to pozwalają.

Dla dużych hal i innych obiektów niemieszkalnych osiągnięcie 50 Pa jednym zestawem może być problemem wydajnościowym. Wtedy nie powinno się po prostu kończyć testu na niższym ciśnieniu i przedstawiać wyniku jako pełnego badania spełniającego wszystkie wymagania normy. W praktyce stosuje się wydajniejszy lub dodatkowy układ wentylatorów, a w uzasadnionych przypadkach dzieli duży obiekt na mniejsze strefy. Jeżeli maksymalna osiągnięta różnica ciśnień pozostaje pomiędzy 25 a 50 Pa, raport powinien jednoznacznie wskazać, że nie spełniono wszystkich wymagań ISO 9972 i podać przyczynę; przy wartości poniżej 25 Pa badanie nie spełnia kryterium ważności tej procedury.

Krok 5. Wyznaczenie krzywej przecieku

Dla każdego punktu znamy różnicę ciśnień i odpowiadający jej strumień powietrza. Zależność opisuje równanie potęgowe:

q = C × (Δp)^n

Na podstawie regresji wyznacza się współczynnik przecieku C oraz wykładnik przepływu n, a następnie oblicza strumień przecieku dla ciśnienia odniesienia, najczęściej q50 przy 50 Pa. Dzięki temu wynik nie opiera się na pojedynczym odczycie wentylatora.

Krok 6. Obliczenie wskaźników szczelności

Najważniejsze wielkości to:

Nie każdy projekt musi posługiwać się wszystkimi tymi wskaźnikami. Kryterium należy dobrać do dokumentu, z którym wynik ma być porównany.

Jak interpretować n50?

Wskaźnik n50 oblicza się ze wzoru:

n50 = q50 / V

gdzie:

• q50 – strumień przecieku powietrza przy różnicy ciśnień 50 Pa [m³/h],
• V – objętość wewnętrzna badanej strefy [m³].

Prosty przykład

Załóżmy, że badana strefa ma objętość 1000 m³, a z krzywej pomiarowej wynika q50 = 1200 m³/h.

n50 = 1200 / 1000 = 1,2 1/h

Oznacza to, że przy sztucznie utrzymywanej różnicy ciśnień 50 Pa strumień przecieku odpowiada 1,2 objętości badanego budynku na godzinę. Nie oznacza to, że podczas normalnej eksploatacji budynek ma naturalnie 1,2 wymiany powietrza na godzinę. Warunki 50 Pa są warunkami testowymi służącymi do porównywania szczelności.

Im niższy n50 przy poprawnie wykonanym i porównywalnym badaniu, tym szczelniejsza jest obudowa. Sam wynik nie powinien być jednak oceniany bez informacji o:

• sposobie przygotowania budynku;
• granicy badanej strefy;
• przyjętej objętości V;
• kierunku testu – nadciśnienie lub podciśnienie;
• warunkach pogodowych i różnicy temperatur;
• kryterium, z którym wynik ma być porównany.

Jakie wartości szczelności obowiązują w Polsce?

Tu potrzebne jest ważne rozróżnienie między zaleceniem w Warunkach Technicznych a obowiązkowym kryterium wynikającym np. z umowy lub certyfikacji.

W obowiązującym rozporządzeniu w sprawie Warunków Technicznych – którego tekst jednolity ogłoszono w 2022 r., a ELI wskazuje późniejsze akty zmieniające – w załączniku nr 2, pkt 2.3.3, podano następującą zalecaną szczelność powietrzną budynków:

Pkt 2.3.4 mówi również, że po zakończeniu budowy zalecane jest wykonanie próby szczelności zgodnie z Polską Normą dla budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej i produkcyjnych.

To sformułowanie ma znaczenie. Warunki Techniczne nie ustanawiają w tych punktach uniwersalnego obowiązkowego progu odbiorowego n50 dla każdego budynku. Kryterium może jednak stać się wiążące, jeśli wynika z projektu, umowy, specyfikacji technicznej, wymagań inwestora, programu lub systemu certyfikacji.

Dla porównania, w aktualnych kryteriach certyfikacji Passive House Institute wynik próby ciśnieniowej dla budynku pasywnego wynosi n50 ≤ 0,6 1/h. Jest to kryterium systemu certyfikacji, a nie ogólny polski wymóg prawny.

A co z wymaganiami dla okien?

Warunki Techniczne oddzielnie określają przepuszczalność powietrza okien i drzwi balkonowych przy 100 Pa. Dla budynków niskich, średniowysokich i wysokich limit wynosi nie więcej niż 2,25 m³/(m·h) w odniesieniu do długości linii stykowej albo 9 m³/(m²·h) w odniesieniu do powierzchni, co odpowiada klasie 3. Dla budynków wysokościowych wartości wynoszą odpowiednio 0,75 m³/(m·h) i 3 m³/(m²·h), czyli klasę 4.

To wymagania dla komponentów, a nie dla całej obudowy. PN-EN ISO 9972 służy do badania budynku lub jego części i wprost nie jest metodą oceny przepuszczalności pojedynczego okna czy jednego połączenia.

Czy pogoda może unieważnić wynik?

Tak, ponieważ wiatr i efekt kominowy wytwarzają własne różnice ciśnienia na obudowie. Norma zwraca uwagę, że uzyskanie prawidłowej różnicy ciśnienia przy zerowym przepływie może być trudne, gdy:

• iloczyn bezwzględnej różnicy temperatury między wnętrzem i zewnętrzem [K] oraz wysokości badanej części [m] przekracza 250 m·K;
• prędkość wiatru przy gruncie przekracza około 3 m/s albo prędkość wiatru meteorologicznego przekracza 6 m/s lub osiąga poziom 3 w skali Beauforta.

Nie są to samodzielne „progi zaliczenia” budynku. To sygnały, że warunki mogą utrudnić spełnienie kryteriów jakości pomiaru. Decydująca pozostaje m.in. kontrola różnicy ciśnienia przy zerowym przepływie przed i po teście.

Dlaczego dobry wynik n50 nie pokazuje, gdzie budynek przecieka?

Bo n50 jest wskaźnikiem sumarycznym. Dwa budynki mogą mieć identyczne n50, choć pierwszy ma jedną dużą nieszczelność w połączeniu dachu ze ścianą, a drugi kilkadziesiąt drobnych przecieków przy przejściach instalacyjnych i stolarce.

Z punktu widzenia napraw to ogromna różnica. Sam wentylator mówi więc, ile powietrza przenika przez obudowę jako całość. Żeby przygotować listę miejsc do poprawy, trzeba utrzymać kontrolowaną różnicę ciśnień i przejść do diagnostyki lokalnej.

To także powód, dla którego nie warto z jednego odczytu n50 wyciągać wniosku, że „okna są nieszczelne” albo „problemem jest dach”. Taki wniosek wymaga dodatkowego sprawdzenia konkretnego miejsca.

Jak lokalizuje się nieszczelności podczas Blower Door?

Dym lub wytwornica mgły

Przy utrzymywanym podciśnieniu dym w pobliżu nieszczelności jest zasysany w kierunku przecieku. Metoda bardzo dobrze pokazuje kierunek przepływu i jest czytelna przy połączeniach membran, ościeżach, przejściach instalacyjnych i włazach.

W obiektach z czujkami dymu, instalacjami pożarowymi lub wrażliwą technologią trzeba wcześniej uzgodnić sposób użycia dymu lub mgły. Nie każda przestrzeń nadaje się do takiej diagnostyki.

Anemometr lub termoanemometr

Czuły anemometr może pomóc potwierdzić lokalny ruch powietrza przy podejrzanym połączeniu i porównać intensywność przepływu w kilku miejscach. Trzeba jednak pamiętać, że wskazanie zależy od geometrii szczeliny, odległości i ustawienia sondy. Lokalna prędkość powietrza nie zastępuje normowego wyniku q50 czy n50 i bez odpowiedniej metody nie powinna być przeliczana na „udział procentowy” konkretnej szczeliny w całym przecieku.

Kamera termowizyjna

Wymuszenie przepływu może uwidocznić na termogramie miejsca, w których napływające powietrze zmienia temperaturę powierzchni. Termowizja jest szczególnie użyteczna, gdy występuje odpowiednia różnica temperatur pomiędzy wnętrzem i zewnętrzem.

Nie każda anomalia termiczna jest jednak przeciekiem powietrza. Podobny obraz może dawać mostek cieplny, różna emisyjność materiałów, nasłonecznienie albo zawilgocenie. Dlatego termowizję najlepiej interpretować razem z warunkami testu i – w razie potrzeby – potwierdzać inną metodą.

Kontrola dotykowa, wizualna i pomiar ciśnień w sąsiednich strefach

W wielu miejscach prosty obchód pod ustalonym podciśnieniem szybko ujawnia wyczuwalny ciąg. W dużych lub wielostrefowych budynkach dodatkową wartość daje pomiar różnic ciśnień pomiędzy strefami, który pomaga ustalić, czy powietrze napływa bezpośrednio z zewnątrz, czy np. z sąsiedniej nieogrzewanej przestrzeni.

Jeśli celem jest bezpośredni pomiar naturalnej infiltracji, a nie szczelności obudowy przy zadanym ciśnieniu, stosuje się inne techniki – m.in. metody gazu znacznikowego.

Typowe miejsca nieszczelności w budynkach

Warunki Techniczne wprost zwracają uwagę na szczelność przegród zewnętrznych, złączy między przegrodami, połączeń dachu ze ścianą, przejść instalacyjnych oraz połączeń okien z ościeżami. W praktycznej diagnostyce lista miejsc do sprawdzenia jest jeszcze szersza.

Połączenia przegród

• ściana z dachem lub stropodachem;
• ściana z podłogą na gruncie, stropem lub fundamentem;
• narożniki, dylatacje i styki różnych systemów konstrukcyjnych;
• połączenia elementów prefabrykowanych i płyt warstwowych.

Przejścia instalacyjne

• kanały wentylacyjne i przewody spalinowe;
• rury wody, kanalizacji, ogrzewania i chłodu;
• przewody elektryczne, koryta kablowe i przepusty;
• przejścia instalacji przez dach i ściany zewnętrzne.

Stolarka i jej montaż

• połączenie ramy okiennej lub drzwiowej z ościeżem;
• progi drzwi i bram;
• uszczelki skrzydeł;
• połączenia parapetów, rolet i skrzynek żaluzjowych z warstwą szczelną.

Dach, poddasze i membrany

• zakłady i łączenia membran;
• miejsca przerwania folii lub warstwy szczelnej przez ruszty i instalacje;
• okolice kominów, wyłazów i okien dachowych;
• połączenie membrany z murem, wieńcem lub inną warstwą konstrukcyjną.

Elementy trudne do zauważenia po wykończeniu

• puszki i rozdzielnice w ścianach zewnętrznych;
• przestrzenie nad sufitami podwieszanymi;
• szachty instalacyjne;
• styki lekkich ścian osłonowych z konstrukcją;
• nieuszczelnione przestrzenie za zabudową i okładzinami.

Właśnie dlatego kontrola jakości wykonana przed zakryciem warstwy szczelnej jest tak cenna: znalezienie przecieku jest wtedy nie tylko łatwiejsze, ale również tańsze do naprawy.

Nowy budynek, kontrola jakości i diagnostyka przed termomodernizacją – to nie jest ten sam test

Z perspektywy inwestora najważniejsze jest więc pytanie nie „czy zrobić Blower Door?”, ale „jaką decyzję ma umożliwić wynik?”. Inaczej przygotowuje się budynek do wczesnej kontroli jakości, inaczej do kontraktowego odbioru, a jeszcze inaczej do diagnostyki istniejącej hali przed pracami modernizacyjnymi.

Co powinien zawierać dobry raport z badania?

Sam zapis „n50 = 1,2 1/h” jest niewystarczający. Raport powinien pozwalać zrozumieć, skąd wziął się wynik i w jakich warunkach można go porównywać z innym badaniem.

W praktyce warto oczekiwać co najmniej:

• identyfikacji budynku i dokładnego zakresu badanej strefy;
• wskazania PN-EN ISO 9972 / ISO 9972 oraz ewentualnych odstępstw od procedury;
• metody przygotowania budynku i kierunku testu: nadciśnienie, podciśnienie albo oba;
• objętości wewnętrznej V oraz – jeśli użyto – powierzchni obudowy i powierzchni netto;
• stanu okien, drzwi, nawiewników, instalacji wentylacyjnych i pozostałych zamierzonych otworów;
• listy tymczasowych uszczelnień wykonanych wyłącznie na potrzeby badania;
• informacji o urządzeniach pomiarowych i ich identyfikacji/kalibracji zgodnie z procedurą;
• warunków temperatury i wiatru;
• wyników różnicy ciśnienia przy zerowym przepływie przed i po sekwencji;
• punktów ciśnienie–przepływ i wyznaczonej krzywej przecieku;
• q50, n50 oraz innych wskaźników wymaganych dla konkretnego celu;
• jeśli wykonywano diagnostykę – opisu i dokumentacji miejsc nieszczelności.

Dopiero taki zestaw informacji pozwala odróżnić dobry technicznie wynik od liczby, której nie da się zweryfikować ani porównać.

Od czego zależy cena badania szczelności budynku?

Nie ma jednej wiarygodnej ceny, którą można podać bez znajomości obiektu. Koszt zależy m.in. od wielkości i kubatury budynku, liczby stref, wymaganej wydajności wentylatorów, zakresu przygotowania obiektu, liczby pomiarów, konieczności pracy na kilku zestawach oraz zakresu lokalizacji przecieków.

Inaczej wycenia się prosty końcowy test małego budynku, a inaczej diagnostykę dużej hali z wieloma bramami, wentylacją mechaniczną, instalacjami technologicznymi i kilkoma strefami ciśnieniowymi. Dlatego przy porównywaniu ofert warto sprawdzić nie tylko cenę, ale też co dokładnie obejmuje raport i czy w cenie jest lokalizacja nieszczelności.

Najczęstsze pytania o Blower Door

Czy badanie Blower Door jest obowiązkowe dla każdego nowego budynku?

Nie jako uniwersalny końcowy test odbiorowy wynikający z pkt 2.3.3–2.3.4 Warunków Technicznych. Przepisy używają w tym miejscu sformułowań „zalecana szczelność” i „zalecane jest” wykonanie próby po zakończeniu budowy. Obowiązek uzyskania konkretnego wyniku może jednak wynikać z projektu, umowy, specyfikacji, programu lub systemu certyfikacji.

Czy n50 = 1,0 1/h oznacza jedną naturalną wymianę powietrza na godzinę?

Nie. To krotność odniesiona do sztucznie wytworzonej różnicy ciśnień 50 Pa. Naturalna infiltracja w eksploatacji zależy od wiatru, temperatury, wysokości budynku i wielu innych czynników.

Czy dobry n50 oznacza, że w budynku nie ma lokalnych nieszczelności?

Nie. n50 jest wynikiem sumarycznym. Nawet przy dobrym wyniku pojedynczy przeciek może powodować dyskomfort, wychłodzenie konkretnego miejsca albo problem w połączeniu warstw obudowy. Dlatego pomiar ilościowy warto uzupełnić lokalizacją nieszczelności, jeśli celem jest kontrola jakości lub naprawa.

Czy termowizja może zastąpić Blower Door?

Nie. Termowizja pokazuje rozkład temperatur powierzchni i może pomóc wskazać miejsca związane z przepływem powietrza, szczególnie przy wymuszonej różnicy ciśnień. Nie wyznacza jednak normowego q50 ani n50, a część anomalii termicznych wynika z mostków cieplnych lub innych zjawisk, nie z nieszczelności.

Czy test można zrobić przed zakończeniem wszystkich prac wykończeniowych?

Tak – i często ma to duży sens jako kontrola jakości, jeśli obudowa oraz warstwa szczelna są już wykonane w zakresie umożliwiającym test. Trzeba tylko jasno odróżnić taki pomiar wstępny od pomiaru końcowego, jeżeli inwestycja wymaga formalnego potwierdzenia wyniku w określonym stanie budynku.

Podstawa normowa i źródła wartości

• PN-EN ISO 9972:2015-10 – Polska Norma dotycząca określania przepuszczalności powietrznej budynków;
• ISO 9972:2015 – aktualny status normy międzynarodowej;
• Warunki Techniczne – tekst jednolity i wykaz późniejszych zmian w ELI;
• Passive House Institute – kryteria certyfikacji budynków;
• U.S. Department of Energy – materiały dotyczące Blower Door i lokalizacji nieszczelności.

Jak podejść do badania, żeby wynik był naprawdę użyteczny?

Najpierw należy ustalić cel badania, a dopiero potem dobrać stan budynku i sposób przygotowania otworów. Jeśli celem jest odbiór, wynik powinien odpowiadać konkretnemu kryterium. Jeśli celem jest znalezienie błędów wykonawczych, równie ważna jak n50 staje się lokalizacja przecieków i możliwość ich naprawy. W istniejącym budynku wynik powinien być traktowany jako dane diagnostyczne, a nie gotowy projekt termomodernizacji.

Jeżeli chcesz ustalić zakres badania szczelności dla konkretnego budynku, przygotuj informacje o kubaturze i strefach, rodzaju wentylacji, etapie prac oraz celu pomiaru. Na tej podstawie można określić sposób przygotowania obiektu i zakres raportu. Skontaktuj się z Energy Trend, aby omówić założenia badania.