Dotacja na poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych – Fundusz Modernizacyjny 2026

Stan programu na dzień: 3 września 2026 r.

• Program: zatwierdzony przez NFOŚiGW; finansowanie z Funduszu Modernizacyjnego.
• Nabór: nabór jest planowany. W harmonogramie NFOŚiGW ze stanem na 21 sierpnia 2026 r. wskazano III kwartał 2026 r., ale bez dokładnej daty rozpoczęcia i bez oznaczenia naboru.
• Budżet: do 1 mld zł, w tym do 900 mln zł na formy bezzwrotne i do 100 mln zł na finansowanie zwrotne.
• Maksymalna intensywność dotacji: do 85% kosztów kwalifikowanych po spełnieniu warunków programu. Dla inwestycji ESCO/EPC oraz inwestycji, które nie uzyskają minimum 7 punktów, dotacja wynosi do 49%.

Program „Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych” jest jedną z nowych ścieżek Funduszu Modernizacyjnego skierowanych do samorządów powiązanych z podmiotami leczniczymi prowadzącymi działalność szpitalną. Najważniejsza informacja na dziś jest jednak prosta: program został zatwierdzony, ale nabór nie został jeszcze uruchomiony.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Znane są już podstawowe warunki finansowania, limity kosztów i krąg beneficjentów, ale NFOŚiGW nie opublikował jeszcze kompletnej dokumentacji naborowej. Dlatego można przygotowywać inwestycję, dane techniczne i warianty modernizacji, ale nie należy traktować projektowanych wcześniej formularzy, katalogów kosztów czy dokumentów konsultacyjnych jako obowiązujących zasad naboru 2026.

Czy nabór NFOŚiGW dla szpitali już ruszył?

Nie. Na 3 września 2026 r. nabór jest planowany. Aktualny harmonogram NFOŚiGW, ze stanem na 21 sierpnia 2026 r., wskazuje planowany start w III kwartale 2026 r. Jednocześnie przy programie nie podano jeszcze dokładnej daty rozpoczęcia, daty zakończenia ani oznaczenia naboru.

Na stronie programu NFOŚiGW wyraźnie informuje, że zatwierdzony program priorytetowy został już udostępniony, natomiast pozostała dokumentacja związana z uruchomieniem naboru zostanie opublikowana w kolejnym komunikacie.

W praktyce oznacza to, że przygotowanie projektu można rozpocząć wcześniej, ale budżetu nie należy jeszcze zamykać według założeń zaczerpniętych z KPO, FEnIKS czy wcześniejszych wersji konsultacyjnych tego programu.

W materiałach konsultacyjnych opublikowanych 15 stycznia 2026 r. NFOŚiGW udostępnił Ramowy Katalog Kosztów/Wydatków Kwalifikowanych (RKKK). Był to jednak materiał do konsultowanego projektu programu. Na 3 września 2026 r. nie należy traktować go jako finalnego katalogu kosztów obowiązującego w przyszłym naborze; kwalifikowalność konkretnych wydatków trzeba ponownie sprawdzić po publikacji dokumentacji uruchamiającej nabór.

Dla kogo jest program „Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych”?

Beneficjentami nie są po prostu „szpitale”. Aktualny program wskazuje jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, które spełniają jeden z określonych warunków.

Program obejmuje JST lub ich związki będące:

1. podmiotami tworzącymi samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,
2. udziałowcami lub akcjonariuszami podmiotów leczniczych prowadzących działalność szpitalną, w których JST posiada co najmniej 51% udziałów lub akcji,
3. podmiotami tworzącymi szpital w formie samorządowej jednostki budżetowej.

Dlatego pierwszym etapem przygotowania inwestycji powinno być ustalenie kto będzie wnioskodawcą i jaka jest jego formalna relacja z podmiotem prowadzącym szpital. Sam fakt, że budynek pełni funkcję medyczną lub że szpital jest podmiotem publicznym, nie wystarcza do automatycznego zakwalifikowania go do programu.

Dotyczy to również szpitali działających w innych strukturach organizacyjnych. Jeżeli potencjalny wnioskodawca nie mieści się w aktualnym katalogu beneficjentów, nie powinien zakładać możliwości udziału tylko dlatego, że realizuje świadczenia szpitalne.

Jakie budynki mogą zostać objęte wsparciem?

Program dotyczy budynku lub budynków, w których podmiot leczniczy wykonuje działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne na co najmniej 80% powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza.

To istotne kryterium przy obiektach wielofunkcyjnych. Przed przygotowaniem zakresu warto więc dla każdego budynku osobno ustalić:

• powierzchnię o regulowanej temperaturze powietrza,
• sposób użytkowania poszczególnych części,
• udział powierzchni, na której faktycznie wykonywane są świadczenia szpitalne,
• czy budynek jest objęty ochroną konserwatorską lub posiada status zabytku,
• czy planowana modernizacja obejmuje jeden budynek czy cały zespół obiektów.

Program wymaga również osiągnięcia minimalnej redukcji zużycia energii pierwotnej i końcowej. Publiczna karta programu potwierdza ten warunek, natomiast przy przygotowaniu inwestycji trzeba opierać się na aktualnej dokumentacji programu i przyszłego naboru, a nie przenosić automatycznie wartości progowych z innych programów dla budynków publicznych.

Jakie modernizacje może obejmować dofinansowanie termomodernizacji szpitala?

Aktualnie opublikowany program opisuje wsparcie jako kompleksową poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych, połączoną z możliwością zastosowania odnawialnych źródeł energii. Celem jest ograniczenie zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych. Program przewiduje również rozwiązania zwiększające samowystarczalność energetyczną oraz adaptację budynków do zmian klimatu.

Aktualnie opublikowany program pozwala wskazać cztery główne kierunki wsparcia:

• kompleksowej modernizacji energetycznej budynku lub zespołu budynków,
• zastosowaniu OZE jako elementu projektu,
• rozwiązaniach zwiększających samowystarczalność energetyczną obiektu,
• inwestycjach realizowanych w formule ESCO/EPC.

Na obecnym etapie nie ma podstaw do przedstawienia zamkniętej listy konkretnych robót jako finalnego katalogu kosztów kwalifikowanych programu. NFOŚiGW zapowiedział publikację pozostałej dokumentacji związanej z uruchomieniem naboru dopiero w kolejnym komunikacie. Dotyczy to również praktycznego wykorzystania RKKK z konsultacji ze stycznia 2026 r.: jest on źródłem historycznym dotyczącym projektu, a nie podstawą do deklarowania finalnej kwalifikowalności wydatków. Dopiero dokumentacja uruchamiająca nabór pozwoli jednoznacznie zweryfikować poszczególne pozycje budżetowe.

To ważne także z punktu widzenia projektowania. Rozwiązanie może być technicznie uzasadnione i wynikać z analizy energetycznej, a jednocześnie wymagać dodatkowej weryfikacji pod kątem zasad kwalifikowalności wydatków w konkretnym naborze.

Dotacja czy pożyczka? Jak wygląda finansowanie programu

Program przewiduje dwie formy wsparcia: dotację oraz pożyczkę. Łączny budżet wynosi do 1 mld zł, z czego do 900 mln zł przeznaczono na formy bezzwrotne, a do 100 mln zł na formy zwrotne.

Dotacja do 85% nie jest stawką automatyczną

Dofinansowanie w formie dotacji może wynieść do 85% kosztów kwalifikowanych, jeżeli jednocześnie spełnione zostaną warunki programu dotyczące m.in.:

• jednostkowego kosztu kwalifikowanego na 1 m² powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza,
• uzyskania co najmniej 7 punktów w ramach kryteriów jakościowych.

Jeżeli inwestycja nie uzyska minimum 7 punktów, maksymalna intensywność dotacji wynosi do 49% kosztów kwalifikowanych.

Dla inwestycji realizowanych w formule ESCO/EPC maksymalna dotacja również wynosi do 49% kosztów kwalifikowanych, przy czym nie obowiązuje w nich limit jednostkowego kosztu kwalifikowanego na 1 m².

Finansowanie pożyczkowe

Pożyczka może stanowić finansowanie uzupełniające do poziomu 85% kosztów kwalifikowanych. W przypadku projektów ESCO/EPC możliwe jest uzupełniające finansowanie pożyczkowe do 100% kosztów kwalifikowanych.

Nie ma obowiązku łączenia dotacji z pożyczką. NFOŚiGW wskazuje dla pożyczek preferencyjne warunki, w tym stałe oprocentowanie 1%, okres finansowania do 15 lat oraz możliwość zastosowania karencji w spłacie kapitału.

Program jest przewidziany do realizacji w latach 2026–2030. Zobowiązania, czyli podpisywanie umów, mają być podejmowane do 31 grudnia 2029 r., a środki wydatkowane do 31 grudnia 2030 r.

Co oznacza limit 2 500 zł/m² i 3 000 zł/m²?

Jednym z kluczowych warunków związanych z możliwością uzyskania dotacji do 85% jest jednostkowy koszt kwalifikowany. NFOŚiGW definiuje go jako iloraz kosztów kwalifikowanych i powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza.

Limit wynosi:

• 2 500 zł/m² dla pozostałych budynków,
• 3 000 zł/m² dla budynków zabytkowych.

Przykład

Jeżeli szpital obejmuje 10 000 m² powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza, to:

• dla budynku niezabytkowego: 10 000 m² × 2 500 zł/m² = 25 mln zł,
• dla budynku zabytkowego: 10 000 m² × 3 000 zł/m² = 30 mln zł.

Nie oznacza to, że projekt automatycznie otrzyma odpowiednio 25 lub 30 mln zł kosztów kwalifikowanych ani że dotacja zostanie przyznana w maksymalnej wysokości. Limit służy do oceny relacji kosztów kwalifikowanych do powierzchni. Dodatkowo trzeba spełnić pozostałe warunki programu, a ostateczna kwalifikowalność wydatków będzie wynikać z dokumentacji naboru.

Jeżeli w przykładowym budynku niezabytkowym zaakceptowane koszty kwalifikowane wyniosłyby 25 mln zł i projekt spełniłby wszystkie warunki dla maksymalnej intensywności, matematyczny poziom 85% odpowiadałby 21,25 mln zł. Nie jest to jednak gwarantowana kwota dotacji, lecz jedynie ilustracja sposobu działania procentowego limitu.

Jaką rolę pełni audyt energetyczny szpitala przy przygotowaniu projektu?

Na dzień publikacji NFOŚiGW nie opublikował jeszcze kompletnej listy wymaganych załączników do naboru. Nie można więc obecnie przesądzić, czy audyt energetyczny będzie formalnie wymaganym załącznikiem do wniosku.

Z punktu widzenia przygotowania inwestycji audyt pełni jednak kluczową funkcję techniczną. Program wymaga uzyskania minimalnej redukcji zużycia energii pierwotnej i końcowej, a to oznacza konieczność wiarygodnego określenia stanu istniejącego i efektu planowanych zmian.

Dobrze przygotowany audyt energetyczny budynku pozwala m.in.:

• uporządkować dane o obecnym zużyciu energii,
• zidentyfikować obszary o największym potencjale poprawy,
• porównać warianty modernizacji,
• oszacować efekt energetyczny wybranego zakresu,
• powiązać zakres techniczny z budżetem inwestycji.

Jeżeli przygotowywany projekt dotyczy obiektu leczniczego, szersze omówienie specyfiki takiego opracowania znajduje się w materiale audyt energetyczny szpitala. W tym artykule audyt traktujemy wyłącznie jako element przygotowania projektu do programu, a nie jako osobny temat SEO.

Dlaczego audyt powinien poprzedzać szczegółowe projektowanie?

Największym ryzykiem jest rozpoczęcie od gotowego zakresu robót i dopiero późniejsze sprawdzanie, jaki efekt energetyczny daje taki zestaw rozwiązań.

W praktyce może się wtedy okazać, że:

• część kosztownych prac ma niewielki wpływ na wymagany efekt energetyczny,
• pominięto rozwiązanie dające większą oszczędność energii,
• zakres powoduje niekorzystny wskaźnik kosztu kwalifikowanego na m²,
• budżet został przygotowany dla powierzchni, która nie odpowiada powierzchni o regulowanej temperaturze,
• projekt trudno przebudować po opublikowaniu finalnych kryteriów naboru.

Bezpieczniejsza kolejność przygotowania inwestycji wygląda następująco:

1. weryfikacja beneficjenta i budynków,
2. zebranie danych o zużyciu energii i dokumentacji technicznej,
3. analiza/audyt i porównanie wariantów,
4. wybór wariantu oraz wstępne sprawdzenie limitu kosztu na m²,
5. rozwinięcie dokumentacji projektowej po zweryfikowaniu wymogów naboru.

Nie jest to oficjalna procedura NFOŚiGW, lecz praktyczna kolejność ograniczająca ryzyko projektowania inwestycji, która później wymaga głębokiej przebudowy.

Jakie dane techniczne przygotować przed naborem?

Ponieważ lista formalnych załączników nie została jeszcze opublikowana, poniższy zestaw należy traktować jako checklistę przygotowawczą, a nie oficjalny wykaz dokumentów wymaganych przez NFOŚiGW.

W szpitalach szczególnie ważna jest zgodność danych powierzchniowych, energetycznych i funkcjonalnych. Jeżeli inne powierzchnie występują w audycie, dokumentacji projektowej i danych administracyjnych, problem lepiej wyjaśnić przed rozpoczęciem naboru niż na etapie oceny wniosku.

Co można przygotować jeszcze przed uruchomieniem naboru?

Brak regulaminu nie oznacza, że należy czekać z całym przygotowaniem projektu. Już teraz można:

• potwierdzić, czy planowany wnioskodawca mieści się w katalogu beneficjentów,
• wskazać budynki spełniające kryterium dotyczące świadczeń szpitalnych na minimum 80% powierzchni o regulowanej temperaturze,
• uporządkować dane powierzchniowe i energetyczne,
• przygotować lub zaktualizować analizę energetyczną,
• porównać warianty modernizacji przed zamknięciem zakresu projektowego,
• oszacować koszt inwestycji i wskaźnik zł/m²,
• zweryfikować status zabytkowy budynku,
• określić, czy inwestycja ma być realizowana tradycyjnie czy rozważana jest formuła ESCO/EPC,
• przygotować harmonogram decyzji, projektowania i postępowania zakupowego,
• wskazać dokumenty, które trzeba będzie uzupełnić niezwłocznie po publikacji regulaminu.

Takie przygotowanie skraca czas pomiędzy publikacją dokumentacji a podjęciem decyzji o złożeniu wniosku. Nie wymaga jednocześnie zgadywania, jakie załączniki lub wydatki NFOŚiGW ostatecznie uzna za wymagane.

ESCO/EPC w programie dla budynków szpitalnych

Program przewiduje odrębny ciągły nabór dla inwestycji realizowanych w formule ESCO/EPC.

W tym wariancie aktualnie opublikowane warunki wskazują, że:

• dotacja może wynieść do 49% kosztów kwalifikowanych,
• nie obowiązuje limit jednostkowego kosztu kwalifikowanego na 1 m² powierzchni o regulowanej temperaturze,
• finansowanie pożyczkowe może uzupełnić finansowanie do 100% kosztów kwalifikowanych.

To odrębne zasady od ścieżki pozwalającej na dotację do 85%. Nie należy więc traktować ESCO/EPC jako sposobu na uzyskanie 85% dotacji bez limitu kosztu jednostkowego.

Więcej o samym modelu realizacji inwestycji opisujemy na stronie finansowanie w formule ESCO. W przypadku programu szpitalnego decyzję o formule warto podjąć dopiero po porównaniu wariantów technicznych, finansowych i organizacyjnych.

Co trzeba sprawdzić w dniu uruchomienia naboru?

Przed złożeniem wniosku należy ponownie zweryfikować oficjalną stronę NFOŚiGW. W szczególności trzeba sprawdzić:

1. dokładną datę rozpoczęcia i zakończenia naboru,
2. oznaczenie naboru,
3. regulamin oraz tryb oceny,
4. pełne kryteria jakościowe i sposób przyznawania punktów,
5. wymagane formularze i załączniki,
6. katalog kosztów kwalifikowanych,
7. zasady dokumentowania powierzchni i efektu energetycznego,
8. terminy kwalifikowalności wydatków i realizacji,
9. zasady składania wniosku i uzupełniania dokumentacji,
10. wszystkie załączniki opublikowane razem z komunikatem uruchamiającym nabór.

Szczególnie ważne jest porównanie finalnego regulaminu z założeniami przyjętymi w audycie i budżecie. Jeżeli dokumentacja naborowa doprecyzuje sposób liczenia kosztów, powierzchni albo punktów, projekt powinien zostać skorygowany przed złożeniem wniosku.

Najważniejsze wnioski dla szpitala i JST

Program Funduszu Modernizacyjnego daje możliwość wysokiego poziomu wsparcia, ale 85% dotacji nie jest wartością gwarantowaną. Projekt musi mieścić się w aktualnym katalogu beneficjentów i budynków, spełnić warunki techniczne oraz finansowe, a dla maksymalnej intensywności dotacji także warunek punktowy i limit kosztu jednostkowego.

Na etapie przed uruchomieniem naboru trzy działania mają największy sens:

• potwierdzenie kwalifikowalności wnioskodawcy i budynków,
• przygotowanie danych oraz wariantów modernizacji na podstawie analizy energetycznej,
• zbudowanie budżetu z kontrolą limitu kosztu na m², bez zamykania kwalifikowalności poszczególnych wydatków przed publikacją dokumentacji naborowej.

Jeżeli przygotowujesz projekt dla szpitala, warto równolegle zaplanować finansowanie inwestycji poprawiających efektywność energetyczną. Pozwala to wcześniej wychwycić rozbieżności pomiędzy zakresem modernizacji, oczekiwanym efektem energetycznym i warunkami finansowania.

FAQ

Czy nabór na poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych już się rozpoczął?

Nie. Na 3 września 2026 r. nabór jest planowany. Harmonogram NFOŚiGW wskazuje III kwartał 2026 r., ale nie podaje jeszcze dokładnej daty rozpoczęcia ani oznaczenia naboru.

Czy każdy szpital może otrzymać dotację?

Nie. Beneficjentami są określone jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki powiązane z podmiotami leczniczymi w sposób wskazany w programie. Dodatkowo budynek musi spełnić warunek dotyczący udziału powierzchni wykorzystywanej do świadczeń szpitalnych.

Czy dotacja 85% jest gwarantowana?

Nie. Jest to maksymalna intensywność. Program uzależnia możliwość zastosowania tego poziomu m.in. od jednostkowego kosztu kwalifikowanego oraz uzyskania co najmniej 7 punktów w ramach kryteriów jakościowych.

Jak liczy się limit 2 500 zł/m²?

Jednostkowy koszt kwalifikowany to koszty kwalifikowane podzielone przez powierzchnię o regulowanej temperaturze powietrza. Dla budynku niezabytkowego wskaźnik nie może przekraczać 2 500 zł/m² w warunku związanym z dotacją do 85%; dla budynku zabytkowego limit wynosi 3 000 zł/m².

Czy ESCO/EPC może otrzymać 85% dotacji?

Z aktualnie opublikowanych warunków wynika, że dla inwestycji ESCO/EPC dotacja wynosi do 49% kosztów kwalifikowanych. Jednocześnie nie obowiązuje limit kosztu jednostkowego na m², a pożyczka może stanowić finansowanie uzupełniające do 100% kosztów kwalifikowanych.

Źródła oficjalne

• NFOŚiGW – Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych
• NFOŚiGW – Harmonogram naborów, stan na 21.08.2026
• Fundusz Modernizacyjny – Programy finansowane ze środków Funduszu Modernizacyjnego
• Fundusz Modernizacyjny / NFOŚiGW – konsultacje programu z 15.01.2026 r.

Stan informacji: 3 września 2026 r. Przed złożeniem wniosku należy ponownie zweryfikować dokumentację naboru opublikowaną przez NFOŚiGW.