Dotacja na termomodernizację budynków publicznych w warmińsko-mazurskim – FEWiM 2.1

8 września 2026 r. Instytucja Zarządzająca programem Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021–2027 poinformowała o dodaniu do harmonogramu nowego naboru w Działaniu 02.01 Efektywność energetyczna, Schemat C – budynki publiczne. To regionalny instrument FEWiM, a nie program NFOŚiGW „Zielone gminy i parki narodowe”, program dla budynków edukacyjnych ani program dla szpitali. Tych instrumentów nie należy łączyć, ponieważ mają odrębne dokumenty, beneficjentów, kryteria i terminy.

Na 9 września 2026 r. potwierdzony jest fakt zaplanowania nowego naboru. Sam harmonogram FEWiM ma jednak charakter planistyczny. Dlatego numer nowego naboru, dokładne daty składania wniosków, alokację, maksymalny poziom dofinansowania, katalog beneficjentów, progi wartości projektu i szczegółowe kryteria energetyczne należy potwierdzić po publikacji dokumentacji naborowej. Nie należy przenosić do nowego naboru warunków wcześniejszych konkursów FEWiM 02.01.

Aktualny status naboru – 9 września 2026 r.

Status: nowy nabór został dodany do harmonogramu FEWiM 2021–2027 w Działaniu 02.01, Schemat C – budynki publiczne.

Termin: szczegółowy termin nowego naboru nie został jeszcze opublikowany w dokumentacji naborowej.

Numer naboru: nie został zidentyfikowany w opublikowanej dokumentacji nowego naboru.

Alokacja: nie została jeszcze opublikowana dla nowego naboru.

Maksymalny poziom wsparcia: do potwierdzenia; nie należy automatycznie stosować poziomów z wcześniejszych naborów.

Beneficjenci: ostateczny katalog dla nowego naboru należy potwierdzić w aktualnej dokumentacji.

Audyt energetyczny: szczegółowy wymóg nowego naboru należy potwierdzić w regulaminie; w dotychczasowych naborach FEWiM 02.01 Schemat C kompleksowa termomodernizacja wynikała z audytu energetycznego.

Co oznacza FEWiM 02.01, Schemat C – budynki publiczne?

Działanie 02.01 „Efektywność energetyczna” jest częścią regionalnego programu Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021–2027. Schemat C dotyczy budynków publicznych, ale samo oznaczenie schematu nie przesądza jeszcze, że każdy budynek należący do gminy, powiatu lub innej jednostki będzie kwalifikował się w nowym naborze.

To szczególnie ważne w tym przypadku. Wcześniejsze nabory w tym samym działaniu i schemacie były powiązane z określonymi przedsięwzięciami strategicznymi i miały własne ograniczenia. Aktualizacja harmonogramu z 8 września 2026 r. potwierdza dodanie kolejnego naboru, ale nie daje podstaw, aby automatycznie przepisać do niego wcześniejszy katalog beneficjentów, ograniczenia terytorialne, próg wartości projektu czy poziom dofinansowania.

Dla JST oznacza to dwie równoległe ścieżki pracy. Z jednej strony warto rozpocząć przygotowanie techniczne budynków już teraz. Z drugiej – decyzje, które zależą od regulaminu, powinny pozostać otwarte do chwili publikacji oficjalnej dokumentacji.

Audyt energetyczny powinien wyznaczać zakres modernizacji, a nie go uzasadniać po fakcie

W projekcie termomodernizacyjnym łatwo odwrócić prawidłową kolejność. Najpierw pojawia się pomysł: ocieplenie ścian, wymiana okien, pompa ciepła, fotowoltaika albo modernizacja wentylacji. Dopiero później zlecany jest audyt, który ma „potwierdzić” wcześniej wybrany zakres.

To podejście jest ryzykowne. Audyt powinien najpierw opisać stan istniejący budynku, jego rzeczywiste zużycie energii i sposób użytkowania, a następnie porównać możliwe warianty modernizacji. Dopiero z takiej analizy powinien wynikać technicznie i energetycznie uzasadniony zestaw działań.

Dobrze przygotowany audyt energetyczny budynku pozwala m.in. sprawdzić zależności między działaniami. Przykładowo ocieplenie przegród i wymiana stolarki mogą istotnie zmniejszyć zapotrzebowanie na moc grzewczą. Jeśli źródło ciepła zostanie dobrane wcześniej, istnieje ryzyko jego przewymiarowania względem stanu docelowego. Podobnie modernizacja wentylacji, automatyki czy oświetlenia może wpływać na bilans energii i sposób pracy pozostałych instalacji.

W przypadku obiektów gminnych dodatkowym problemem są różne profile użytkowania. Urząd, biblioteka, dom kultury, remiza czy hala sportowa mogą mieć podobną powierzchnię, ale zupełnie inne godziny pracy, temperatury wewnętrzne, wentylację i zapotrzebowanie na ciepłą wodę. Dlatego warto traktować każdy budynek jako odrębny model, a dopiero później porównywać wyniki całego portfela. Szerzej opisujemy to w poradniku: audyt energetyczny budynku użyteczności publicznej.

Jakie modernizacje warto przeanalizować przed naborem?

Do czasu publikacji regulaminu nie należy przedstawiać żadnej listy jako ostatecznego katalogu kosztów kwalifikowanych nowego naboru. Można jednak przygotować analizę techniczną obiektu w obszarach typowych dla kompleksowej poprawy efektywności energetycznej i występujących w dotychczasowych dokumentach FEWiM 02.01 Schemat C.

W audycie warto przeanalizować przede wszystkim:

• izolacyjność ścian, dachów, stropów, podłóg i innych przegród;
• stan okien i drzwi zewnętrznych;
• źródło ciepła, węzeł cieplny, instalację centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody;
• możliwość regulacji hydraulicznej, automatyki pogodowej i sterowania instalacjami;
• wentylację, odzysk ciepła, klimatyzację i systemy chłodzenia;
• oświetlenie wewnętrzne oraz sterowanie jego pracą;
• możliwość zastosowania OZE przeznaczonego na potrzeby energetyczne budynku;
• zasadność magazynu energii, jeżeli będzie dopuszczony w nowym naborze;
• systemy pomiarowe, automatykę i zarządzanie energią;
• wzajemny wpływ poszczególnych działań na bilans energetyczny budynku.

Istotne jest rozróżnienie dwóch rzeczy: audyt może już dziś wskazać działania zasadne technicznie, ale ich kwalifikowalność do dotacji trzeba zweryfikować po ogłoszeniu nowego naboru. Dzięki temu JST nie zaczyna od zera po publikacji regulaminu, a jednocześnie nie buduje projektu na niepotwierdzonych założeniach.

Jakie dane przygotować do audytu energetycznego?

Najwięcej czasu przed naborem można zaoszczędzić, porządkując dane dla każdego budynku. W praktyce warto przygotować:

1. dokumentację architektoniczno-budowlaną, rzuty, przekroje i informacje o powierzchniach;
2. dane o przegrodach, roku budowy oraz wykonanych wcześniej modernizacjach;
3. faktury lub zestawienia zużycia energii elektrycznej, ciepła sieciowego, gazu i innych paliw – najlepiej z kilku pełnych okresów rozliczeniowych;
4. informacje o źródłach ciepła, mocy urządzeń, parametrach instalacji i sposobie regulacji;
5. dane o wentylacji, klimatyzacji, chłodzeniu i przygotowaniu ciepłej wody;
6. informacje o oświetleniu, godzinach pracy i automatyce;
7. rzeczywiste godziny użytkowania budynku, liczbę użytkowników i wymagane temperatury;
8. informacje o planowanych zmianach funkcji obiektu, rozbudowie lub zmianie sposobu użytkowania;
9. dokumentację istniejącej instalacji OZE, jeżeli budynek ją posiada;
10. ograniczenia techniczne i formalne, np. wynikające z ochrony konserwatorskiej lub warunków przyłączenia do sieci.

Nie wszystkie dokumenty będą wymaganymi załącznikami do wniosku. To zestaw danych roboczych potrzebnych, aby audyt opierał się na rzeczywistym stanie budynku, a nie na założeniach przyjętych wyłącznie do obliczeń.

Dlaczego warto porównać kilka wariantów, zamiast wybierać jeden zestaw robót?

Jednym z najważniejszych zadań audytu ex ante jest porównanie wariantów. Dla tego samego budynku można zestawić np. modernizację przegród, wariant rozszerzony o modernizację źródła ciepła oraz wariant kompleksowy obejmujący dodatkowo wentylację, automatykę i OZE.

Nie chodzi o to, aby zawsze wybrać największy zakres inwestycji. Celem jest sprawdzenie, jak poszczególne działania wpływają na zużycie energii, koszty eksploatacji, moc zamówioną lub zapotrzebowanie na moc, emisję i ekonomię całego przedsięwzięcia. Po opublikowaniu regulaminu do tego porównania można dołożyć kryteria punktowe i energetyczne konkretnego naboru.

Takie podejście chroni również przed pozornymi oszczędnościami. Tańszy wariant inwestycyjny może pozostawiać problem, który później wymusi kolejne prace. Z kolei kosztowny wariant może obejmować element, którego efekt energetyczny jest niewielki w stosunku do nakładów. Audyt powinien pokazać te zależności przed rozpoczęciem projektowania wykonawczego.

Kilka budynków jednej JST – jak przygotować portfel inwestycji?

Jeżeli gmina lub powiat rozważa termomodernizację kilku obiektów, warto przygotować je według jednej metody. Nie oznacza to jednak uśredniania parametrów. Każdy budynek powinien mieć własny bilans i własne warianty, a dopiero później wyniki można zebrać w tabeli portfelowej.

Przy porównaniu budynków przydatne są m.in.:

• roczne zużycie energii według nośników;
• koszt energii i sposób rozliczania;
• wskaźniki zużycia odniesione do powierzchni i sposobu użytkowania;
• stan przegród i instalacji;
• możliwy zakres modernizacji;
• przewidywany efekt energetyczny poszczególnych wariantów;
• szacunkowy koszt inwestycji po przygotowaniu odpowiednich założeń kosztowych;
• gotowość dokumentacyjna i formalna obiektu;
• zależności między robotami oraz ryzyka realizacyjne.

W ten sposób można ustalić, które budynki są najbardziej przygotowane, gdzie potencjał oszczędności jest największy i gdzie przed złożeniem wniosku trzeba jeszcze uzupełnić dokumentację. Jeżeli regulamin pozwoli na łączenie kilku obiektów w jednym projekcie, takie zestawienie ułatwi również wybór zakresu. Jeżeli będzie wymagał oddzielnych projektów, przygotowane dane nadal pozostaną użyteczne.

Co można zrobić przed oficjalnym otwarciem naboru?

Brak regulaminu nie oznacza, że należy czekać z całą pracą. Na etapie planistycznym JST może wykonać działania, które nie zależą od ostatecznych parametrów konkursu:

• wskazać budynki potencjalnie przeznaczone do modernizacji;
• uporządkować stan prawny i dokumentację techniczną obiektów;
• zebrać dane o zużyciu i kosztach energii;
• zlecić inwentaryzację oraz audyt energetyczny ex ante z możliwością aktualizacji po publikacji regulaminu;
• przygotować warianty techniczne zamiast jednego z góry narzuconego zakresu;
• sprawdzić konieczne uzgodnienia, pozwolenia i potencjalne ograniczenia techniczne;
• przygotować wstępny harmonogram projektowania i realizacji;
• oszacować możliwy wkład własny w kilku scenariuszach finansowania;
• przygotować strukturę dokumentów osobno dla każdego budynku.

Z rozpoczęciem prac, zawieraniem wiążących umów wykonawczych lub podejmowaniem innych działań mogących wpływać na kwalifikowalność projektu należy poczekać do sprawdzenia zasad konkretnego naboru. Reguły dotyczące rozpoczęcia przedsięwzięcia i kwalifikowalności wydatków powinny wynikać z aktualnej dokumentacji, a nie z wcześniejszych konkursów.

Co trzeba sprawdzić natychmiast po publikacji nowego naboru?

Po oficjalnym ogłoszeniu naboru warto przejść przez dokumentację według jednej listy kontrolnej:

1. numer naboru i właściwą instytucję prowadzącą;
2. dokładną datę rozpoczęcia i zakończenia składania wniosków;
3. kwotę alokacji;
4. maksymalny poziom dofinansowania i wymagany wkład własny;
5. katalog beneficjentów oraz ewentualne ograniczenia terytorialne lub strategiczne;
6. progi wartości projektu i sposób kwalifikacji przedsięwzięcia;
7. wymagane efekty energetyczne oraz sposób ich obliczania;
8. kryteria wyboru projektów i punktację;
9. listę załączników, wzory dokumentów i wymagania wobec audytu energetycznego;
10. zasady kwalifikowalności kosztów, rozpoczęcia inwestycji i ewentualnego łączenia kilku budynków w jednym projekcie.

Dopiero na tym etapie audyt i wariant inwestycji powinny zostać skonfrontowane z finalnym regulaminem. Jeżeli nowa dokumentacja wprowadzi inne wskaźniki, progi lub sposób prezentacji efektu energetycznego, audyt należy odpowiednio uzupełnić zamiast dopasowywać do niego wcześniej przyjęte wyniki.

Czy poziom 85% i zasady „Zielonego pogranicza” dotyczą nowego naboru?

Na 9 września 2026 r. nie ma podstaw, aby tak zakładać. Poziom do 85% oraz ograniczenia związane z przedsięwzięciem strategicznym „Zielone pogranicze” występowały w wcześniejszych naborach FEWiM 02.01 Schemat C. Są więc informacją historyczną o poprzednich konkursach, a nie potwierdzonym parametrem nowego naboru dodanego do harmonogramu 8 września.

To rozróżnienie jest ważne również przy planowaniu budżetu JST. Jeżeli na etapie przygotowawczym przyjmie się historyczny poziom dotacji jako pewnik, można błędnie oszacować wkład własny, zakres inwestycji lub możliwość realizacji kilku budynków. Bezpieczniej przygotować kilka wariantów finansowych i uzupełnić je po publikacji regulaminu.

Jak połączyć audyt z przygotowaniem finansowania?

Audyt i wniosek o dofinansowanie powinny być przygotowywane jako dwa powiązane elementy projektu. Audyt odpowiada na pytanie, co ma sens techniczny i jaki daje efekt, natomiast dokumentacja konkursowa określa, które z tych działań mogą zostać sfinansowane i na jakich warunkach.

Jeżeli JST przygotowuje kilka obiektów, warto równolegle uporządkować model finansowania i harmonogram. Energy Trend może wesprzeć zarówno analizę energetyczną budynków, jak i finansowanie modernizacji energetycznej – przy czym ostateczny zakres obsługi zawsze powinien zostać dopasowany do dokumentacji konkretnego naboru.

Nowy nabór FEWiM należy analizować jako odrębny program regionalny, a nie jako wariant programów NFOŚiGW. Porównanie z innymi źródłami finansowania warto wykonywać dopiero na podstawie ich aktualnych, obowiązujących dokumentów.

FAQ

Czy nabór FEWiM 02.01 dla budynków publicznych jest już otwarty?

Na 9 września 2026 r. potwierdzone jest dodanie nowego naboru do harmonogramu FEWiM 2021–2027. Harmonogram ma charakter planistyczny, dlatego przed przygotowaniem finalnego wniosku trzeba sprawdzić osobne ogłoszenie i regulamin naboru.

Czy nowy nabór zapewni do 85% dofinansowania?

Nie należy tego obecnie zakładać. Poziom do 85% dotyczył wcześniejszych naborów FEWiM 02.01 Schemat C. Maksymalny poziom wsparcia dla nowego naboru trzeba potwierdzić w jego dokumentacji.

Czy nowy nabór będzie ograniczony do przedsięwzięcia „Zielone pogranicze”?

Na podstawie samego komunikatu o aktualizacji harmonogramu nie można tego potwierdzić. Takie ograniczenie występowało w wcześniejszych konkursach, ale nie powinno być automatycznie przenoszone na nowy nabór.

Czy audyt energetyczny można przygotować jeszcze przed publikacją regulaminu?

Tak. Można przeprowadzić inwentaryzację, zbudować bilans energetyczny i porównać warianty modernizacji. Po publikacji regulaminu trzeba jednak zweryfikować, czy audyt spełnia szczegółowe wymagania dokumentacji naborowej i w razie potrzeby go zaktualizować.

Jak przygotować kilka budynków jednej gminy?

Najbezpieczniej zebrać dane i wykonać analizę osobno dla każdego obiektu, a następnie porównać wyniki w jednej tabeli portfelowej. To, czy kilka budynków będzie można połączyć w jednym wniosku, należy potwierdzić po publikacji regulaminu.

Źródła i stan informacji

Stan informacji: 9 września 2026 r.

• Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur – „Aktualizacja Harmonogramu naboru wniosków”, 8.09.2026
• Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur – „Harmonogram naboru wniosków o dofinansowanie”
• Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur – dokumenty programu
• Poprzedni nabór FEWiM 02.01, Schemat C – materiał porównawczy: FEWM.02.01-IZ.00-001/26